Сен — жасанды интеллект

Практикалық жұмыс №2: «Сен — жасанды интеллект»

I бөлім. «Сен — AI-ассистентсің» — 20 минут

1. Агенттің мақсаты: Менің негізгі мақсатым – студентті ертеңгі емтиханға мүмкіндігінше тиімді дайындауға көмектесу. Яғни, қолдағы ақпаратқа сүйене отырып, емтихан нәтижесін максималды етуге бағытталған оқу жоспары мен кеңестер ұсыну.

2. Рационалды шешім қабылдау үшін жетіспейтін ақпарат (сұрақтар): Студентті даярлау үшін толық ақпарат қажет, сондықтан кемінде келесі сұрақтарды қою керек:

• Емтиханның пәні қандай? Қандай тақырыптардан болады?
• Емтихан форматы қалай – тест пе, жазбаша тапсырма ма, ауызша сұрақтар бар ма?
• Студент қазіргі таңда қай тақырыптарды қаншалықты меңгерген? Қай тақырыптарды білмейді?
• Емтихандағы әр тақырыптың салмағы қанша? (Мысалы, соңғы үш тақырыпқа 50% салмақ берілгені белгілі, бірақ қалғандары қалай бөлінген?)
• Студентке дайындалуға нақты қанша уақыт бар? (Емтихан күні мен уақытын, университетке бару уақытын есептегенде құралатын нақты кесте.)
• Студенттің қазіргі физикалық жағдайы қандай? (Оның алдындағы ұйқысы, шаршауы, денсаулық жағдайы.)
• Студенттің дайындалған кезіне дейін қандай дайындық жүргізілді? (Мысалы, оқу жоспары бар ма, ноталары немесе алдын ала өткен материалдары бар ма.)
• Емтиханның жалпы балл үлесімі мен емтихан нәтижесінің оқытуды аяқтаудағы маңызы қандай?

3. Сұрақтарды маңыздылығына қарай реттеу: Алдымен емтихан пәні мен тақырыптары туралы сұраймын, себебі оқу жоспарын құру үшін қандай материалды дайындау керектігін білу өте маңызды. Кейін емтихан форматын (тест пе, эссе ме) анықтаймын, өйткені форматқа қарай дайындық тәсілі өзгереді. Одан кейін студенттің қазір білетін және білмейтін тақырыптарын сұрауға болады – бұл емтиханға қай тақырыптарға көбірек көңіл бөлу керегін көрсетеді. Әрі қарай тақырыптардың емтихандағы салмағын нақтылау маңызды (елдеше ауыртпалығы 50% болатын соңғы үш тақырыпқа басымдық беру). Одан соң студентке дайындалуға жұмсай алатын нақты уақыт, сапалы ұйқы алу мүмкіндігі сияқты кестелік ақпараттарды анықтаймын. Басқа аз маңыздылықтағы сұрақтар (мысалы, емтиханның жалпы бағалау критерийлері, бірақ егер бұл ақпарат қолда болса) кейін қояды. Бірінші қоятын сұрақ – «Емтихан қандай пәннен өтеді және қандай тақырыптарды қамтиды?» – себебі дайындықтың негізгі бағыты осыған байланысты анықталады.

4. Қолдағы ақпаратты сараптау: Тікелей шешімге әсер ететін ақпаратқа мынадай мәліметтер жатады: емтихан уақыты, өткізу орны (университетке баруға кететін уақытты есепке алу), емтихандағы тақырыптардың салмақтары мен форматтары (олар дайындық жоспарында көңіл бөлініп жатқан тақырыптарды айқындайды), студенттің қазіргі білім деңгейі мен энергиясы (мысалы, соңғы күндері ұйықтамағаны). Маңызды емес ақпаратқа емтиханның жалпы сипаты туралы артық мәліметтер (мысалы, пәннің өзекті мәселелері немесе бұрынғы семестрдегі бағалау емес) жатады.

5. Бұйрықты дереу орындамау рационалды: Рационалды агент анықтамасы бойынша, біз «əрекетті өзінің мақсаттарына тиімді түрде жетуді максималдау үшін қабылдайтын жүйе» ретінде қарастырамыз. Егер агент студенттің сұрағын ешқандай қосымша сұрақ қоймай-ақ бірден орындаса, қолда бар шектеулі ақпарат негізінде ең жақсы шешім таба алмауы мүмкін. Рационалды шешім қабылдау үшін агент алдымен қажетті ақпаратты толықтырып, содан соң жоспар құруы керек. Бұл – ақылды көмекші ретінде емтиханға дайындығы туралы қосымша деректерсіз жоспар ұсыну ұтымсыз болатынын білдіреді.

II бөлім. «Ақпарат келді — шешім қабылда»

Студент берген жаңа ақпаратқа сүйене отырып:

• Емтихан 09:00-де өтеді.
• 10 тақырыптың тек 4-еуін біледі.
• Соңғы екі күнде дұрыс ұйықтамаған.
• Емтиханның 50%-ы соңғы үш тақырыпқа тиесілі.
• Қазір 20:15.
• Университетке 45 минут кетеді.

1. Таңдалған стратегия: B. Емтихандағы салмағы жоғары тақырыптарға басымдық беру және дайындық пен демалысты жоспарлау. Яғни, алдымен емтихан нәтижесіне үлкен әсер ететін соңғы үш тақырыпты мұқият меңгеруге көңіл бөліп, оқу және ұйқы уақытын теңдестіреміз.

2. Стратегияны негіздеу: Ең алдымен, қолда бар ақпарат бойынша емтиханның маңызды бөлігі – соңғы үш тақырып, ол жалпы бағаның жартысына тең. Сондықтан уақыттың шектеулі екенін ескере отырып, алғашқы кезекте осы тақырыптарды терең түсініп алу керек. Edvisorly сайты оқу жоспарын жасарда материалдың емтихандағы маңызына (салмағына) назар аударуды ұсынады, ал Waterloo университетінің кеңесі бойынша ең маңызды, ең көп ұпай әкелетін тақырыптарға басымдық берген жөн.  Сонымен қатар, студент соңғы екі күнде ұйқысыз қалса, оны ұйықтаусыз түнде оқыту жеткіліксіз нәтижеге әкелуі мүмкін. Ұйқының жетіспеушілігі ойлау қабілетін айтарлықтай нашарлатып, есте сақтауды бұзады. Мысалы, бір зерттеу көрсеткендей, түнгі ұйқысыздық нәтижесінде студенттердің емтихан көрсеткіштері 19%-ға төмендейді . Сол себепті оқу жоспарына міндетті түрде демалыс пен ұйықтау уақытын енгіземіз.