Жоғары мектептердегі интербелсенді әдістер. INSERT әдісі

Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті

[pic 1]

Филология факультеті

«Қолданбалы қазақ тіл білімі» мамандығы

Семинар

Тақырыбы: «Жоғары мектептердегі интербелсенді әдістер.

INSERT әдісі»

                                                                            Орындаған: Князбай Анелья Әуэлқызы

                                                                                  Тексерген: Текесбаева Анар Молдакыновна

Алматы қаласы, 2026 ж.

Жоғары мектептердегі интербелсенді оқыту әдістері. INSERT әдісі

Қазіргі қоғам мен экономиканың қарқынды дамуы адамнан жаңа жағдайларға тез бейімделуді талап етеді. Бүгінгі таңда әрбір тұлға күрделі мәселелерге тиімді шешім таба алуы, шығармашылықпен ойлауы, белгісіз жағдайларда дұрыс бағыт таңдай білуі және адамдармен тиімді қарым-қатынас орната алуы қажет. Сонымен қатар адамгершілік құндылықтарды сақтау да маңызды болып табылады.

Сондықтан білім беру мекемелерінің басты міндеттерінің бірі — түлектерді заманауи біліммен, қажетті дағдылармен және жеке тұлғалық қасиеттермен қамтамасыз ету. Мұндай дайындық олардың тәуелсіз өмірде өзін сенімді сезінуіне мүмкіндік береді.

Алайда дәстүрлі репродуктивті оқыту жүйесінде оқушы көбіне пассивті орындаушы рөлінде болады. Мұндай жағдайда студенттердің шығармашылық қабілеттері мен белсенділігі толық дамымайды. Осы себепті қазіргі білім беру процесінде жаңа педагогикалық технологияларды, тиімді ұйымдастыру формаларын және оқытудың белсенді әдістерін қолдану маңызды.

Белсенді оқыту әдістері — білім алушылардың танымдық белсенділігін арттыруға бағытталған оқыту тәсілдері. Бұл әдістердің негізгі ерекшелігі:

• студенттердің пікір алмасуы;
• мәселені бірге талқылау;
• диалог арқылы білім алу.

Белсенді оқыту әдістері білім беру процесінде келесі мүмкіндіктерді қамтамасыз етеді:

• оқу мотивациясын қалыптастыру
• студенттердің танымдық белсенділігін арттыру
• білім алушыларды оқу процесіне толық тарту
• өздігінен жұмыс істеуге ынталандыру
• ойлау, есте сақтау, сөйлеу қабілеттерін дамыту
• үлкен көлемдегі ақпаратты тиімді меңгеру
• шығармашылық және логикалық ойлауды дамыту
• коммуникативтік қабілеттерді қалыптастыру
• әр студенттің жеке мүмкіндігін ашу
• өзіндік талдау және ойлау дағдыларын дамыту

INSERT әдісі — мәтінмен жұмыс жасау барысында сыни ойлауды дамытуға арналған тиімді әдістердің бірі.

Бұл әдісті алғаш рет американдық ғалымдар: Д. Воган, Т. Эстес ұсынған. Кейін оны сыни ойлау технологиясының негізін қалаушылар: С. Темпл, К. Мередит, Д. Стил жетілдірген. Олардың анықтамасы бойынша:

• INSERT — жаңа ақпаратты сыни тұрғыдан түсіну және оны бұрынғы біліммен байланыстыруға мүмкіндік беретін әдіс.

INSERT сөзінің мағынасы

INSERT әдісінің схемасы

Мәтінді оқу
     ↓
Арнайы белгілер қою
     ↓
Кестені толтыру
     ↓
Талқылау
     ↓
Қайта оқу
     ↓
Рефлексия