Заманауи сауықтыру жүйелері және студент денесінің физикалық жағдайын бақылау әдістері

     Заманауи сауықтыру жүйелері және студент денесінің                  

               физикалық жағдайын бақылау әдістері

Кіріспе

 Қазіргі кезде студенттердің күнделікті өмірінде оқу, компьютер мен телефонды көп пайдалану, аз қозғалу және психологиялық жүктеме көп кездеседі. Осындай жағдайда денсаулықты сақтау үшін дене белсенділігіне көңіл бөлу маңызды. Салауатты өмір салтын қалыптастыруда заманауи сауықтыру жүйелері маңызды рөл атқарады.

 Сауықтыру жүйелері адамның денсаулығын нығайтуға, дене дайындығын жақсартуға және жұмыс қабілетін сақтауға бағытталған. Оларға фитнес, йога, жүзу, сауықтыру жүгіруі, жаяу жүру және тыныс алу жаттығулары жатады. Дене жаттығуларын дұрыс ұйымдастыру үшін адамның физикалық жағдайын үнемі бақылау қажет. Сондықтан педагогикалық бақылау мен өзін-өзі бақылау дене шынықтыру сабақтарының маңызды бөлігі болып табылады.

Негізгі бөлім

1. Қазіргі заманғы сауықтыру технологиялары

 Қазіргі кезде адамдар арасында әртүрлі сауықтыру технологиялары кең таралған. Олардың басты мақсаты – адамның денсаулығын жақсарту және дене белсенділігін арттыру.

 Бірінші технология – фитнес бағдарламалары. Фитнеске күш жаттығулары, аэробика, созылу жаттығулары және басқа да бағыттар кіреді. Фитнес адамның күшін, төзімділігін және жалпы дене дайындығын дамытуға мүмкіндік береді. Студенттер үшін фитнес оқу уақытынан кейін белсенді демалыс ретінде де пайдалы.

 Екінші технология – жүру және сауықтыру жүгіруі. Жүгіру мен жаяу жүру арнайы құралдарды қажет етпейді және оларды күнделікті өмірде қолдануға болады. Жүйелі жүру мен жүгіру төзімділікті дамытуға, қозғалыс белсенділігін арттыруға және ағзаның жалпы жағдайын жақсартуға көмектеседі.

 Үшінші технология – йога және тыныс алу жаттығулары. Йога денені созуға, икемділікті дамытуға және қимылдарды дұрыс орындауға бағытталған. Ал тыныс алу жаттығулары тыныс алуды бақылауға және жаттығу кезінде ағзаның жұмысын дұрыс ұйымдастыруға көмектеседі.

 Сонымен қатар жүзу де тиімді сауықтыру жүйелерінің бірі болып саналады. Жүзу кезінде дененің көптеген бұлшықеттері жұмыс істейді. Сондықтан оны жалпы дене дайындығын дамытуға бағытталған жаттығу ретінде пайдалануға болады.

 Заманауи дене шынықтыру әдістерінің негізгі мақсаты – адамның денсаулығын сақтау және салауатты өмір салтын қалыптастыру. Қазақстандық әдістемелік материалдарда дене шынықтырудың денсаулықты нығайтуға, физикалық белсенділікті арттыруға және салауатты өмір салтын қалыптастыруға бағытталғаны көрсетіледі.

2. Педагогикалық бақылау

 Педагогикалық бақылау – дене шынықтыру сабағы кезінде студенттердің физикалық жағдайын, жаттығуларды орындауын және жүктемеге реакциясын бақылау процесі.

 Педагогикалық бақылаудың негізгі мақсаты – жаттығулардың студентке қаншалықты сәйкес келетінін анықтау және сабақтың тиімділігін арттыру. Мұғалім студенттердің жаттығуларды орындау техникасын, белсенділігін, дене дайындығын және жаттығу кезіндегі жағдайын бақылайды.

 Педагогикалық бақылаудың бірнеше түрі болады. Мысалы, сабаққа қатысуды бақылау, жаттығу жүктемесін бақылау, жаттығуларды орындау техникасын бақылау және спорттық нәтижелерді есепке алу.

 Бақылау нәтижесінде мұғалім студенттің дайындығына байланысты жаттығулардың көлемін немесе қарқындылығын өзгерте алады. Мысалы, студент жаттығуды орындау кезінде қатты шаршаса, жүктемені азайтуға болады. Ал жаттығуды оңай орындаса, оның көлемін біртіндеп арттыруға болады.

 Педагогикалық бақылау студенттердің қауіпсіздігі үшін де маңызды. Себебі дұрыс таңдалмаған немесе шамадан тыс жүктеме ағзаға кері әсер етуі мүмкін. Сондықтан бақылау дене шынықтыру сабағын дұрыс ұйымдастырудың негізгі элементтерінің бірі болып табылады.