Түс туралы ғылым жә
Автор: Bibihero • Февраль 11, 2026 • Реферат • 1,769 Слов (8 Страниц) • 20 Просмотры
«ТҮС ТУРАЛЫ ҒЫЛЫМ ЖӘНЕ ТҮСТАНУ»
тақырыбындағы
РЕФЕРАТ ЖҰМЫСЫ
орындаған:
Астана 2026 ж.
ЖОСПАР
КІРІСПЕ
Түс ғылымы: анықтамасы және тақырыбы
Түстің физикалық табиғаты
Түс психологиясы
Дизайндағы түстің рөлі
Түстің визуалды коммуникация құралы ретіндегі рөлі
Түс ғылымы: анықтамасы және тақырыбы
Түс ғылымы - түс құбылыстарының физикалық, физиологиялық, психологиялық және мәдени аспектілерін қамтитын түс туралы кешенді зерттеу. Оған жарық пен материалдардың оптикалық қасиеттерін өлшеу және сипаттаудың объективті әдістері (колориметрия) кіреді, сондай-ақ адамдардың түсті қалай қабылдайтынын және түсіндіретінін зерттейді. Түс ғылымы физикадан (жарық оптикасы), физиологиядан (көз бен мидың жұмыс істеуі), психологиядан (эмоционалды қабылдау) және тіпті философиядан немесе өнер тарихынан (мәдениеттегі түстің маңыздылығы) алынған деректерге сүйенеді. Түс ғылымын қолдану әртүрлі салаларда өзекті: графикалық және өнеркәсіптік дизайннан бастап медицина мен маркетингке дейін.
1666 жылы – Исаак Ньютон алғаш рет ақ жарықтың призма арқылы жеті түстің (қызыл, қызғылт сары, сары, жасыл, көк, индиго және күлгін) спектріне таралуын көрсетті. Ол ақ жарықтың түсті анықтайтын әртүрлі толқын ұзындықтарынан тұратынын көрсетті.
1802 жылы – Томас Янг көздегі үш түсті рецепторлар (қызыл, жасыл және көк) теориясын ұсынды, бұл көру қабілетінің трихроматикалық теориясының негізін қалады. 19 ғасырдың ортасында Герман Гельмгольц бұл идеяны дамытып, негіздеді, ал Джеймс Клерк Максвелл 1857 жылы оның дұрыстығын математикалық тұрғыдан дәлелдеді.
1810 жылы – Иоганн Гете түстің психологиялық және субъективті табиғатын зерттейтін «Түстер теориясы» атты еңбегін жариялады. Гете Ньютонның таза физикалық тәжірибелерінен айырмашылығы, түс қабылдау мен контексттің маңыздылығын атап өтті.
1900 – 1905 жылы – Альберт Х. Манцель түс белгілеу жүйесін жасады. 1905 жылы ол түстерді үш параметр бойынша жүйелейтін «Түс белгілеуі» атты еңбегін жариялады: реңк, қанықтылық (хрома) және жарықтық (мән). Бұл жүйе («сандық орман» түсті) кейінгі көптеген түс стандарттарының негізіне айналды.
1931 – Халықаралық жарықтандыру комиссиясы (CIE) комитеті адамдардың эксперименттік түс комбинацияларына негізделген стандартталған кеңістіктік түс модельдерін (CIE XYZ) енгізді. Бұл ғылым мен техникадағы түсті сипаттаудың заманауи колориметриясының және стандартталған әдістерінің негізін қалады.
Аннотация
Түс ғылымы: анықтамасы және тақырыбы
Түстің физикалық табиғаты
Түс психологиясы
Дизайндағы түстің рөлі
Түстің визуалды коммуникация құралы ретіндегі рөлі
1. Түс ғылымы: анықтамасы және тақырыбы
Түс ғылымы - түс құбылыстарының физикалық, физиологиялық, психологиялық және мәдени аспектілерін қамтитын түс туралы кешенді зерттеу. Оған жарық пен материалдардың оптикалық қасиеттерін өлшеу және сипаттаудың объективті әдістері (колориметрия) кіреді, сондай-ақ адамдардың түсті қалай қабылдайтынын және түсіндіретінін зерттейді. Түс ғылымы физикадан (жарық оптикасы), физиологиядан (көз бен мидың жұмыс істеуі), психологиядан (эмоционалды қабылдау) және тіпті философиядан немесе өнер тарихынан (мәдениеттегі түстің маңыздылығы) алынған деректерге сүйенеді. Түс ғылымын қолдану әртүрлі салаларда өзекті: графикалық және өнеркәсіптік дизайннан бастап медицина мен маркетингке дейін.
Тарихи фактілер:
1666 – Исаак Ньютон алғаш рет ақ жарықтың призма арқылы жеті түстің (қызыл, қызғылт сары, сары, жасыл, көк, индиго және күлгін) спектріне таралуын көрсетті. Ол ақ жарықтың түсті анықтайтын әртүрлі толқын ұзындықтарынан тұратынын көрсетті.
1802 – Томас Янг көздегі үш түсті рецепторлар (қызыл, жасыл және көк) теориясын ұсынды, бұл көру қабілетінің трихроматикалық теориясының негізін қалады. 19 ғасырдың ортасында Герман Гельмгольц бұл идеяны дамытып, негіздеді, ал Джеймс Клерк Максвелл 1857 жылы оның дұрыстығын математикалық тұрғыдан дәлелдеді.
...