Менің қарастыратын тұлғам: Дэн Сяопин

Менің қарастыратын тұлғам: Дэн Сяопин

Қазіргі Қытай тарихында елдің тағдырын өзгерткен тұлғалардың бірі болып табылады. Ол Қытайдың тұралаған экономикасына реформа жасап, елді тұрақты даму жолына бағыттауда аса үлкен рөл атқарған мемлекет қайраткері ретінде сипатталады.

Девиация бұл қоғамдағы қалыптасқан нормадан ауытқу. Сонымен қатар девиацияның жағымды да, жағымсыз түрлеріде бар. Яғни әрбір ауытқу теріс мағына бермейді. Кей жағдайда дәл сол “ауытқу” қоғамды өзгертуге түрткі болады. Дэн Сяопиннің тарихи жолы соған дәлел бола алады.

“Мәдени революция” (1966-1976) жылдары Қытайда қатаң идеологиялық бағыт үстем болды. Оны негізі Мао Цзэдун бастаған еді. Ол кезде билік айтқан бағыттан басқа ой айту қауіпті еді. Соған қарамастан, Дэн Сяопин экономикалық өзгерістер шынайы тәжірибеге негізделуі тиіс деген көзқарасты ұстанды. Ол экономиканы нақты жағдайға сүйеніп реформалау керек екенін айтып, ауыл шаруашылығында өзгерістер енгізуді, өндірісте тиімділікке мән беруді қолдады. “Мысықтың түсі қара ма, ақ па маңызды емес, ең бастысы тышқанды ауласа болды.” деген ұстанымды алға тартып, партия бағытына сәйкес емес көзқарас танытты. Сөйтіп ол қызметінен түсіріліп, қуғынға ұшырап, айдауда болып, заводта жұмыс істеуге мәжбүр болған. Кезінде үстем идеологиялық норма тұрғысынан ол “ауытқыған”, қоғамға “қауіпті” көрінген тұлға ретінде бағаланып, девиант ретінде қабылданды.

Бірақ уақыт өте келе Мао Цзэдун қайтыс болғаннан кейін және саяси жағдай өзгерген соң Дэн Сяопин қайтадан билікке келіп, елді жаңғыртуға бағытталған реформаларды