Саясаттану ғылымының шығу тарихы

Саясаттану – қоғамның саяси өмірін, мемлекет пен биліктің қызметін, саяси қатынастарды зерттейтін ғылым. Ол қазіргі кезде қоғамдық ғылымдардың маңызды салаларының бірі болып табылады. Саясаттанудың қалыптасу тарихы өте ерте кезеңдерден бастау алады.

Саяси ойлардың алғашқы негіздері Ежелгі Грекия мен Ежелгі Римде пайда болды. Сол кезеңде адамдар мемлекеттің пайда болуы, биліктің түрлері және қоғамды басқару туралы ойлана бастады. Ежелгі грек философы Платон өзінің «Мемлекет» атты еңбегінде әділетті мемлекет туралы пікірлерін білдірді. Ал Аристотель саясатты арнайы зерттеп, мемлекеттің түрлерін қарастырды. Ол саясаттанудың негізін қалаушылардың бірі болып саналады.

Орта ғасырларда саяси ойлар дінмен тығыз байланысты болды. Бұл кезеңде мемлекет пен биліктің пайда болуы Құдайдың еркімен түсіндірілді. Кейін Қайта өрлеу дәуірінде саясатты діни түсініктерден бөлек зерттеу басталды. Осы кезеңнің белгілі ойшылы Никколо Макиавелли мемлекет, билік және саяси басқару мәселелерін қарастырды.

Жаңа дәуірде саясаттану ғылымы одан әрі дами түсті. Джон Локк, Томас Гоббс, Жан-Жак Руссо сияқты ойшылдар мемлекеттің пайда болуы, адамның құқықтары, қоғамдық келісім және биліктің шектелуі туралы теориялар ұсынды. Олардың еңбектері қазіргі саяси ғылымның дамуына үлкен әсер етті.

Саясаттану жеке ғылым ретінде ХХ ғасырда қалыптасты. 1948 жылы Парижде ЮНЕСКО ұйымдастырған саяси ғылымдар жөніндегі халықаралық конференцияда саясаттанудың негізгі зерттеу бағыттары анықталды. Осыдан кейін саясаттану дербес ғылыми пән ретінде кеңінен дами бастады.

Қорытындылай келе, саясаттанудың