Қазақстан азаматтық және саяси текетірес жылдарынд

СӨЖ

Тақырыбы

Қазақстан азаматтық және саяси текетірес жылдарында

Тапсыру формасы: Қазақстан азаматтық және саяси текетірес жылдарын талдау

Хронологиясы: 1917–1920 жылдар

1917 жыл — Ақпан революциясы және Алаш қозғалысының басталуы

1917 жылы Ақпан революциясы Ресейде биліктің ауысуына әкелді. Бұл өзгеріс Қазақстандағы саяси өмірге де әсер етті. Қазақ зиялылары Алаш партиясын құрып, ұлттық автономияны талап етті. Алаш Орда қозғалысы қазақ халқының саяси, әлеуметтік және экономикалық мәселелерін көтеріп, өз үкіметін құруға талпынды. Негізгі оқиғалар:

• Қазан революциясына дейін Алаш партиясы қазақ зиялыларының саяси платформасы болды.

• Қазақстандағы ауыл шаруашылығын қорғау, жер реформасы мен білім беру мәселелері қозғалды.

• Алаш Орда үкіметінің құрылуы: үкімет мүшелері — Әлихан Бөкейханов, Дулатов, Ахмет Байтұрсынов.

https://stud.kz/referat/show/86829?utm_source=chatgpt.com https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%28%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%29?utm_source=chatgpt.com

Алаш Орда қайраткерлері — ұлттық автономия бастамашылары, 1917 жыл.

1918 жыл — Азаматтық соғыс және билік үшін күрес

1918 жылы Қазақстан территориясында Ресейдегі Азаматтық соғыс белең алды. Бұл соғыс — билік үшін Кеңес өкіметін қолдаушы “қызылдар” мен патша өкіметінің күштерін, ақгвардияшылар мен контрреволюциялық күштерді – “ақтар” арасындағы қарулы қақтығыс еді. Қазақстандағы азаматтық соғыс Ресейдегі жалпы соғыстың құрамдас бөлігі болды және еліміздің көптеген аймақтарына таралды. Бұл кезде Ақмола, Петропавл, Қостанай, Семей және Торғай секілді қалаларда қарулы қақтығыстар болды. Территорияларды бақылау үшін ақ гвардияшылар мен Алаш Орда өкілдері Кеңес өкіметіне қарсы шықты. Кеңес билігін жақтайтын партизандық қозғалыстар мен әскери бөлімдер де құрылды. Бұл соғыс халық арасында әлеуметтік наразылықты күшейтіп, азықтүлік дағдарысына, ауылдық жерлерде ауыр жағдайларға және саяси тұрақсыздыққа әкелді. Негізгі оқиғалар: • Ақ гвардияшылар мен Кеңес өкіметі арасындағы әскери қақтығыстар: 1918 жылы жазда ақ гвардияшылар Кеңес билігін құлату мақсатында Ақмола, Петропавл, Қостанай және Семей сияқты ірі елді мекендерді басып алды. Кеңестік кеңестердің басқару орындарын таратты және билікті бақылауға алды. • Партизандық және қарулы қозғалыстар: Ақ гвардияшылар басып алған аудандарда Кеңес өкіметіне жақтас азаматтар партизандық қозғалысқа көшті. Партизандар Торғай, Ақмола, Жетісу және Семей облыстарында қарулы күрес жүргізді. “Черкасск қорғанысы” сияқты белгілі қарулы әрекеттер азаматтық соғыстың танымал кезеңдеріне айналды. • Қазақ ауылдарында азықтүлік дағдарысы және халық көтерілістері: Соғыс және қайшылықтар халықтың күнделікті жағдайына қатты әсер етті. Азықтүлік жетіспеушілігі, ауыл шаруашылығындағы қиындықтар, қорғансыздық пен тұрақсыз жағдайлар тұрғындар арасында наразылықты күшейтті. Сонымен қатар, ауылдық жерлерде әлеуметтік теңсіздікке байланысты көтерілістер мен қарсылықтар да болды. • Алаш Орда үкіметінің күресі: Алаш Орда үкіметі 1918 жылдан бастап Кеңес өкіметіне қарсы күш ретінде әрекет етті. Алашордашылар Омбыдағы Уақытша Сібір үкіметімен және басқа контрреволюциялық құрылымдармен одақтасып, қарулы күреске белсене қатысты. • Кеңес өкіметі тарапындағы өзгерістер: Кеңес өкіметі 1918 жылға қарай көптеген аймақтарда жойылса да, кей аудандарда өзінің билігін сақтап қалды. Қазақстандағы Кеңес өкіметі кей жерлерде халықты ұйымдастыруға тырысып, жаңа әкімшілік құрылымдар мен әскери бөлімдер құру арқылы қарсыластыққа қарсы тұруды жалғастырды.

Талдау:

1918 жылы азаматтық соғыс Қазақстанның саяси құрылымында үлкен өзгерістер