Генетика

Генетика – тірі ағзалардың тұқымқуалаушылық және өзгергіштік заңдылықтарын зерттейтін биология ғылымының маңызды саласы. Бұл ғылым ата-анадан ұрпаққа берілетін белгілердің қалай сақталатынын және қалай өзгеретінін түсіндіреді. Генетиканың негізін XIX ғасырда австриялық ғалым Грегор Мендель қалаған. Ол бұршақ өсімдіктеріне жүргізген тәжірибелері арқылы тұқымқуалаушылықтың негізгі заңдарын ашты.

Генетиканың негізгі ұғымдарына ген, хромосома, ДНҚ жатады. Ген – белгілі бір белгіні анықтайтын тұқымқуалаушылық бірлік, ал ДНҚ – сол генетикалық ақпаратты сақтайтын молекула. Хромосомалар жасуша ядросында орналасып, гендерді тасымалдайды. Ағзаның барлық белгілері, мысалы, көздің түсі, шаштың құрылымы, тіпті кейбір ауруларға бейімділігі осы гендер арқылы анықталады.

Генетика тек теориялық ғылым ғана емес, оның практикалық маңызы өте зор. Медицинада генетика тұқым қуалайтын ауруларды анықтауға, алдын алуға және емдеуге көмектеседі. Мысалы, генетикалық талдаулар арқылы адамның белгілі бір ауруларға бейімділігін ерте анықтауға болады. Ауыл шаруашылығында генетика өнімділігі жоғары, ауруға төзімді өсімдіктер мен жануарларды шығаруға мүмкіндік береді.

Қазіргі таңда генетика қарқынды дамып келе жатыр. Гендік инженерия, клондау, ДНҚ-ны зерттеу сияқты бағыттар ғылым мен технологияның жаңа мүмкіндіктерін ашуда. Сондықтан генетика – болашақтың ғылымы ретінде адамзат өмірінде маңызды орын алады. Генетика – тірі ағзалардың тұқымқуалаушылық және өзгергіштік қасиеттерін зерттейтін ғылым. Ол барлық тіршілік иелерінің ұқсастықтары мен айырмашылықтарының себептерін түсіндіреді. Генетиканың дамуы