Kolibakteriozdin laborotoriya diagnostikasi sxemasi ham tekseriw usillarinin korinisi, diagnostikada isletiletugin diagnostik toplamlar

ÓZBEKISTAN RESPUBLIKASI JOQARI HÁM ORTA ARNAWLI BILIMLENDIRIW MINISTRLIGI

SAMARQAND MÁMLEKETLIK VETERENARIYA MEDICINASI  SHARWASHILIQ   HÁM    BIOTEXNOLOGIYALAR     UNIVERSITETI     NÓKIS FILALI

                                            [pic 1]

VETERENARIYA HÁM  ZOOINJENERIYA FAKULTETI

VETERENARIYA  MEDICINASI  HAM FARMAKOLOGIYASI KAFEDRASI

401 - TERINARIYA DIAGNOSTIKASI HAM LABOROTORIYA ISLERI TOPARI

501 - VETERINARIYA DIAGNOSTIKASI HAM LABOROTORIYA ISLERI TOPARI

“INFEKSIYON KESELLIKLER DIAGNOSTIKASI” PANINEN

“KOLIBAKTERIOZDIN LABOROTORIYA DIAGNOSTIKASI SXEMASI HAM  TEKSERIW USILLARININ KORINISI , DIAGNOSTIKADA  ISLETILETUGIN DIAGNOSTIK TOPLAMLAR.” TEMASINDA

KURS JUMISI

Tayarlag’an:   Ikmetullayeva Zinaxan .     ______________

Qabillag’an:    Komiljonov   Suxrobbek.   _______________

MAZMUNÍ

Kirisiw.........................................................................

I –Bap.

1. Esherixioz qozǵatıwshısınıń sıpatları.

1. Qozǵatıwshınıń sistemalıq jaǵdayı.

            1.2. Morfologiya.........................................................

            1.3. Kesellikke tan qasiyetler ......................................

            1.4. Bioximiyalıq qásiyetleri.........................................

            1.5. Antigen dúzilisi............................................

            1.6. Turaqlılıq.......................................................

            1.7. Patogenligi......................................................

            1.8. Patogenezi...........................................................

       Tiykargi bolim:

       II- Bap:

1. Qozǵatıwshınıń uqsas bakteriyalardan parıqlanıwı.

2.Laborotoriyaliq diagnostika...........................................16

2.3Immunitet hám specifikalıq profilaktika quralları........

2.4Ózine tán terapiya...............................................

       III- Bap:

1. Hár qıylı haywan túrleriniń esherixioz keselligi.

            3.1.  BUZALAR ESHERIXIOZI...................................................24

            3.2.  Shoshqa balalarınıń esherixiozı.

            3.3.  Qozılardıń esherixioz keselligi...............................................

     3.4.  QUSLAR ESHERIXIOZI...................................................

     3.5.  Qoyanlar esherixiozi..............................................32

     3.6.  TERI HAYWANLARÍ ESHERIXIOZÍ26

  3.7.  Iytler esherixiozi.................................................

 Juwmaqlawshi pikir...............................................................

Paydalanilgan ádebiyatlar dizimi.......................................41

Kirisiw

Esherixioz (koliinfeksiya, kolienterit, kolisepsiz, kolienterotoksemiya, veterinariyada kobirek kolibakterioz dep ataladı) - awıl xojalıq haywanlarınıń jas haywanları, sonıń ishinde, quslar hám terili haywanlardıń ótkir ótetuǵın juqpalı keselligi. Otkir  ish ótiwi, awır intoksikaciya belgileri, septikalıq hádiyseler, ish ótiwi hám deneniń suwsızlanıwı, joqarı letal jagdaylar  menen kórinedi.

Qozgatıwshısı -E.coli nıń patogen serologiyalıq variantları. Kesellik septik, enterotoksemik hám enterit túrlerinde ótedi. Emiziwli jastaǵı shoshqalarda kesellik geyde isik kórinisinde bolıp, joqarı ólimshilik penen ótedi.

Birinshi márte Escherichia coli 1885-jılı T.Esherix nawqas bala fekaliyinen ajıratıp alǵan. 1891-jılı C.O.Jensen (Jensen) Daniyada buzawlarda kolibakterioz keselligin anıqlaǵan. Arnawlı ádebiyatlarda patologiyanıń kóplegen sinonimleri belgili: kolibakterioz, kolisepsiz, kolienterit, kolidiareya, "buzawlardıń aq ish ótiwi," toksik dispepsiya. Patologiya global kólemde tarqalǵan bolip, úlken ekonomikaliq ziyanlar  menen ótedi.

Berji bakteriyalar aniqlaw usili  (1997) boyınsha Escherichia tuwıslıǵı besinshi sekciya Enterobacteriaceae semeystvosına kirgizilgen. Tuwis eki túrden ibarat: adam, haywanlar, soniń ishinde quslardan bólinip shiģatuģın E. coli hám shıbın-shirkeylerden bólinip shiģatuģın E. blatta. E. coli - adam, sút emiziwshiler, quslar hám balıqlardıń juwan isheklerinde turaqlı jasawshı.Sirtqi  ortalıqta kóp muģdarda ushirasadı.

Adam ham haywan ushin paydali bolgan ishek tayaqshalarınıń V hám K kompleksi vitaminleriniń sintezinde qatnasıwına, sonday-aq kúydirgige hám dizenteriya tayaqshalarına, stafilokokklarǵa hám basqalarǵa antagonistlik tásir etiwine alıp keledi. Patogen túrleri tek nawqaslar hám bakteriya tasıwshılarda ushırasadı.

Esherixiyalardıń patogen formaları disbakterioz nátiyjesinde payda boladı. Adam hám haywanlarda normada ishekte hár dayım esherixiyalardıń bir yamasa birneshe serologiyalıq variantları boladı. Haywanlar populyaciyasında bul serotipler turaqlı almasıp turadi. Sonı aytıp ótiw qızıq, úlken qaramallardıń isheklerinde hardayim bolsada  dáretinde esherixiyalar barlıq waqıtta da ushıray bermeydi.

Molekulyar dárejede eń tolıq úyrenilgen organizm ishek tayaqshaları esaplanadı. Solay etip, xromosomanıń genetikalıq kartası dúzilgen. Bul mikroorganizmniń mutaciyalanıw nızamlılıqları hám zat almasıwınıń tiykarǵı jolları úyrenilgen.

Tek ǵana otken ásirimizdiń 40-jıllarında ishek tayaqshaları jas mallarda kesellik qozǵatıwshılarınıń biri degen kózqaras qáliplesti. Házirgi kúnde esherixioz jas mallardıń keń tarqalǵan juqpalı kesellikleri qatarına kiredi hám barlıq mámleketlerde dizimge alınadı. Ol eń kóp zıyan keltiretuǵın jeri mal sharwashılıǵı kompleksleri hám qusshılıq fabrikalarında ólimshiliktiń joqarılıǵı, ósiwdiń artta qalıwı hám awırǵan haywanlardıń ónimdarlıǵınıń tómenlewi esaplanadı. Azıqlandırıw hám saqlaw sharayatı jaqsı bolǵan xojalıqlarda kesellik sporadik túrde kórinedi. Azıqlandırıw hám saqlaw sharayatları qanaatlandırarsız bolǵanda kesellik massalıq boladı. Esherixiozdı keltirip shıǵarıwshı tiykarǵı faktorlardan biri jańa tuwılǵan haywanlarga awiz sutinin  óz waqtında berilmewi hám makroorganizmniń rezistentligin páseyttiriwshi kóplegen faktorlar yesaplanadi.