Дисперсті жүйелер

Кіріспе.

Дисперсті жүйелер – бір заттың өте ұсақ бөлшектерінің екінші бір заттың ішінде таралуынан түзілетін жүйелер. Мұндай жүйелер табиғатта да, өндірісте де кең таралған. Оларға суспензиялар, эмульсиялар, аэрозольдер, коллоидтық ерітінділер және басқа да жүйелер жатады. Дисперсті жүйелердің қасиеттері олардың бөлшектерінің өлшеміне, пішініне, концентрациясына және дисперстік ортаның табиғатына тәуелді.

Дисперсті жүйелерді зерттеудің маңызды бағыттарының бірі – олардың бөлшектерінің өлшемі мен таралуын анықтау. Осы мақсатта седиментациялық әдістер қолданылады. Седиментация деп дисперсті бөлшектердің ауырлық күші немесе басқа сыртқы күштердің әсерінен дисперсиялық ортада тұну процесін айтады. Седиментациялық талдау бөлшектердің тұну жылдамдығын зерттеу арқылы олардың өлшемін және дисперстік құрамын анықтауға мүмкіндік береді.

Негізгі бөлім.

1.Дисперсті жүйелер туралы жалпы түсінік

Дисперсті жүйелер дегеніміз – бір фазасының бөлшектерінің өлшемдері 1 нм–10 мкм аралығында болатын гетерогенді жүйе.

Дисперстік фаза мен дисперстік ортаның агрегаттық күйлеріне байланысты дисперстік жүйелердің 9 түрі болады. Бұл жүйелер дисперстік ортаның агрегаттық күйіне сәйкес 3 түрлі агрегаттық күйде – газ, сұйық және қатты күйлерде болады. Мысалы, ауа, тұман, түтін – газ тәрізді дисперстік жүйелерге, эмульсиялар, қанттың судағы ерітіндісі – сұйық дисперстік жүйелерге, әр түрлі металдардың құймалары – қатты дисперстік жүйелерге мысал болады.

Дисперсті жүйелер табиғатта кең таралған және өндірісте кеңінен қолданылады. Дисперсті жүйелердің бірнеше мысалдарын келтірейік:

Эмульсиялар – бір сұйықтықтың тамшылары екінші сұйықтықта таралған жүйе.

Аэрозольдер – ауада (немесе кез келген газда) таралған қатты бөлшектер не сұйық тамшылар.

Коллоидтық ерітінділер – сұйық ортада таралған қатты бөлшектер [1].

Дисперстік бөлшектер дисперстік